چطور بفهمیم رفتار بچه‌مون طبیعیه یا باید از متخصص کمک بگیریم؟

اینکه رفتار کودک یا نوجوان طبیعی باشه یا نیاز به بررسی داشته باشه، بیشتر از یک رفتار خاص به شدت، مدت و تأثیر اون رفتار روی زندگی روزمره بستگی داره. خیلی از لجبازی‌ها، ترس‌ها، تغییرات خلقی یا حتی کم‌حرفی‌ها در بعضی سنین طبیعی هستن.

در کودک

مثلاً لجبازی، قشقرق، ترس از بعضی موقعیت‌ها یا حساس شدن در بعضی دوره‌ها می‌تونه طبیعی باشه. اما اگر این رفتارها شدید و مداوم بشن، بهتره بررسی بشن؛ مثل:

• پرخاشگری شدید یا آسیب زدن به خودش و دیگران
• مشکل واضح در حرف زدن، ارتباط گرفتن یا بازی با دیگران
• افت یا توقف در مهارت‌هایی که قبلاً داشته
• مشکل جدی در تمرکز و یادگیری
• ترس، اضطراب یا گوشه‌گیری شدید و مداوم
• تغییر محسوس در خواب، اشتها یا رفتار روزانه

در نوجوان

در نوجوانی کمی فاصله گرفتن از والدین، کم‌حرفی، حساس شدن و نوسان خلق می‌تونه طبیعی باشه. اما اگر تغییرات شدید یا طولانی بشن، باید بیشتر توجه کرد؛ مثلاً:

• گوشه‌گیری شدید و قطع ارتباط با دوستان و خانواده
• عصبانیت یا پرخاشگری غیرعادی و مداوم
• افت محسوس در درس یا عملکرد روزانه
• تغییر شدید در خواب یا اشتها
• از دست دادن علاقه به فعالیت‌هایی که قبلاً دوست داشته
• اضطراب، غمگینی یا احساس بی‌ارزشی مداوم
• صحبت درباره مرگ، خودآسیبی یا ناامیدی

در هر دو سن، مقایسه با بچه‌ها و نوجوان‌های دیگر معیار خوبی نیست؛ مهم‌تر اینه که ببینی رفتار فرزندت نسبت به قبل چقدر تغییر کرده و آیا این تغییر روی زندگی، روابط، یادگیری یا آرامشش اثر گذاشته یا نه.

اگر یک تغییر شدید، مداوم یا رو به بدتر شدنه، بهتره به جای صبر کردن طولانی، با پزشک کودک، روان‌شناس کودک و نوجوان یا متخصص مربوطه مشورت کنی.